Buurt Gezondheids Scan

Een instrument om van bewoners te leren hoe zij hun gezondheid zien in relatie tot de leefomgeving. De eerste Buurt-Gezond-Scan was de Slotermeer-Gezond-Scan (SGS). Dit speciaal aan de buurt aangepaste instrument, gemaakt door Camilla Meijer van Omgeving & Beleving en Marjet Gerlings van Bureau Gerlings maakte deel uit van het onderzoeksproject Kijk! Een gezonde wijk / WAtsAp en is in juni 2015 in drie verschillende delen van de Amsterdamse wijk Slotermeer uitgevoerd. In totaal hebben 72 mensen, grotendeels bewoners, deelgenomen aan de scans.

Doel van de SGS was nagaan hoe bewoners zelf de relatie tussen hun gezondheid en hun leefomgeving ervaren. Wat is voor bewoners van belang binnen de leefomgeving als het gaat om gezondheid? Welke elementen in de leefomgeving zien bewoners als ‘gezondheid bevorderend’ en welke als ‘gezondheid belemmerend’?

De SGS bestaat uit een associatieve wandeling door de buurt, het invullen van een vragenlijst en een groepsdiscussie over verschillende onderdelen van de buurt in relatie tot gezondheid. Gezondheid en de relatie daarvan met de leefomgeving wordt binnen dit onderzoek bekeken vanuit vier invalshoeken (clusters): Gezonde buren, Gezonde buurt, Burencontact & Veiligheid en Aanbod in de buurt.

De Slotermeer-Gezond-Scan is in juni 2015, in drie verschillende gedeelten van Slotermeer (Amsterdam Nieuw West) uitgevoerd. Tijdens de uitvoering viel op dat bewoners binnen alle vier de clusters relaties tussen gezondheid en leefomgeving opmerkten en met enthousiasme hierover met elkaar van gedachten wisselden. In de resultaten uit deze discussies en de antwoorden op de vragenlijsten vallen een aantal zaken op. Hieronder kort de meest opvallende zaken per cluster.

Gezonde Buren. Een groot deel van de deelnemers zien hun buurtgenoten als ongezond en niet goed in staat een gezond leven te leiden. Veel buurtgenoten weten volgens deelnemers onvoldoende over gezondheid en een gezonde leefstijl. Een aantal deelnemers meldden dat ze hierover met buurtgenoten kennis en inspiratie zouden willen uitwisselen.

Gezonde Buurt. De meeste deelnemers zijn tevreden met de bereikbaarheid, de kwaliteit van het openbaar vervoer en de aanwezigheid van groen in de buurt. Zaken die gemist worden zijn ontmoetingsplekken voor jongeren en voor volwassenen en kinderspeelplaatsen voor jonge kinderen. De slechte kwaliteit van woningen en het zwerfvuil op straat vormen de grootste bronnen van onvrede en ergernis.

Burencontact & Veiligheid. Mensen ervaren een goed contact met buurtgenoten als heel belangrijk voor hun welbevinden. Een deel van de deelnemers stelt dat er meer contact, begrip en respect zou moeten zijn tussen buurtbewoners onderling. Het “mengen van culturen” kan volgens veel deelnemers beter. Over de veiligheid op straat zijn veel deelnemers niet tevreden.

Aanbod in de buurt. Een deel van de deelnemers ziet het aanbod en de voorzieningen in de buurt als (ruim) voldoende. Een andere deel ervaart juist een tekort, waarbij betaalbare (sport)activiteiten voor kinderen en begeleid sporten in de buitenlucht voor volwassenen het meest genoemd wordt. Een deel van de buurtgenoten blijkt niet bekend met het aanbod en de voorzieningen in de buurt. Geschreven informative (folders, posters, artikelen in buurtkrantjes of op internet) komt bij bepaalde groepen niet aan.

Voorbereiding en uitvoering Buurt-Gezondheids-Scan

De Buurt-Gezondheids-Scan kan in elke buurt uitgevoerd worden. Het instrument wordt op maat gemaakt: inhoud, locatie en route worden aan de buurt aangepast. De uitvoering van een Buurt-Gezondheids-Scan duurt een dagdeel. De werving van deelnemers neemt ongeveer 3 maanden in beslag, inclusief training van bewoners voor de rol van ‘werver’. De algemene voorbereiding past ook binnen deze periode van 3 maanden. Planning en uitvoering zijn afhankelijk van de samenwerking met opdrachtgever en buurtorganisatie(s).